Letopis

Parohija – Srpska Pravoslavna Crkvena Opština Minhen

Hram sv. Jovana Vladimira: Putzbrunner Str. 49, D – 81739, München – Perlach Telfon. 089/637-8458 i 089/637-8622  Faks 089/625-5095 . Put do crkve

Crkvena opština

Crkveni život Srba u Minhenu, pa i ostalih Pravoslavnih naroda počeo se najpre razvijati po logorskim kapelama. Ukrajinska kapela, posvećena Vaznesenju Gospodnjem postojala je već 1945. godine, kao i Ruska, posvećena Vaskrsenju Hristovom koja je za te prilika bila najveća. Postojala je još jedna kapela, posvećena Sv. Nikoli koju su Srbi 1947. godine, dobili na dar, nakon odlaska Rusa iz logora. Srbi su u ovom periodu osnovanli Versko dobrotvorno starateljstvo čije se osnivanje vezuje za 1946. godine. Između ostalog ovo je bio početak organizovanja parohijskog života u Minhenu.

Prvi predsednik bio je sveštenik Sergije Selivanovski. Ovo udruženje inače priznato od bavarskog Ministarstva vera i obrazovanja, imalo je za cilj rad na moralnom i duhovnom preporodu Srba u rasejanju. Nakon odlaska Rusa i preuzimanja kapele Sv. Nikole, Srbi su svoje bogoslužbeno mesto opremili svim potrebnim crkvenim stvarima. Ubrzo nadležne državne vlasti naredile su da se prostorija kapele isprazni kako bi se u kasarnu, gde je bila kapela, uselili emigranti iz Poljske. Krajem 1947. godine dobijene su nove prostorije gde je kapela preneta. Već sledeće godine proslavljena je prva hramovna slava. U ovom periodu osnovano je i Kolo srpskih sestara ali zbog osipanja vernika rad Kola je bio kratkog daha. Obnovljeno je tek 1980. godine. Da je rad prvog Upravnog odbora bio sadržajan svedoči i osnivanje časopisa ”Život i rad” (1945) i edicije ”Svečanik”. Takođe, štampan je i Crkveni kalendar za 1949. godinu. Pošto je prota Selivanovski dobio iseljeničku vizu za Ameriku, 1949. godine, mesto paroha je ostalo upražnjeno sve do jula 1950. godine. Pred sam dolazak novog sveštenika, Upravni odbor sveo se na samo tri aktivna člana. Razlog je masovno iseljavanje u prekookeanske zemlje.

Dolaskom prote Alekse Todorovića za paroha u Minhen 1950. godine, crkveni život postaje aktivniji. Minhensku parohiju zatekao je u veoma neizvesnoj situaciji, kako u organizacionom tako i u finansijskom smislu. Prva materijalna pomoć stigla je od Saveza svetskih crkava (CWC), da bi pomoć nastavila da daje Ekumenska komisija za Nemačku. Zbog odliva vernika i ne razumevanja crkvneog poredka od strane članova, prota Todorović nije bio u mogućnosti da formira ni povereništvo, a ni Upravni odbor, te je došlo do izvesne stagnacije u razvoju Crkvene opštine. Bogoslužbena mesta su u više navrata menjana što je uticalo na sam razvoj zajednice.

Prvo trajno mesto gde su Srbi ostali preko četiri decenije (1952-1994) bilo je u bivšoj kasarni u Infanteri štrase 12. U ovoj zgradi opremljena je kapela, a na spratu su preuređene prostorije gde se nalazio stan i kancelarija za paroha. Jedanaest godina kasnije, 1962. godine oformljen je Crkveni odbor, a 1969. godine, odlukom Svetog arhijerejskog sabora Srpske Pravoslavne Crkve osnovana je Eparhija koja je obuhvatala Zapadnu Evropu i Australiju. Osnivanjem Eparhije i dolaskom Episkopa Lavrentija na njeno čelo, doprineto je boljem organizovanju ne samo minhenske parohije već i drugih koje su bile pod njegovim duhovnim staranjem.

Parohijski hram

Dozvola za izgradnju hrama dobijena je 1995. godine. Arhitekta je Johan Dresler i Oto Drajner. 28. jula 1996. godine uzidana je povelja i gramata o osnivanju hrama, a 24. novembra iste godine obavljeno je malo osvećenje hrama. Godinu dana trajali su radovi na dovršenju izgradnje. Veliko osvećenje hrama izvršili su članovi Sv. arhijerejskog sinoda Srpske Pravoslavne Crkve: Episkop šumadijski Sava, Episkop niški Irinej i Episkop šabačko-valjevski Lavrentije. Hram predstavlja mešavinu vizantijskog i srpsko-moravskog stila sa dvostrukim krstovima na kupolama. Osnovu hrama čini 300 metara kvadratnih. Visina hrama bez krsta je 16 metara. Ispod hrama nalazi se kripta od 250 metara kvadratnih. Pod u hramu je urađen od belog mermera. Ikonostas je rad rezbarske radionice Momčila Miloševića iz Preljine kod Čačka. Oltarska apsida je živopisana rukom ikonopisca Milovana Beloševića iz Istoka kod Peći. Godine 2013. starešina hrama, protojerej Marinko Rajak, blagoslovom Njegove Svetosti Patrijarha Srpskog Irineja, administratora Eparhije srednjoevropske, nastavio je sa živopisom. Angažovan je zograf Stanoje Bogićević iz Jagodine. Hram je posvećen svetom mučeniku Jovanu Vladimiru, srpskom kralju, zetskom, koji se proslavlja 4. juna po novom, a 20. maja po starom kalendaru. Pri Crkvenoj opštini postoji Kolo srpskih sestara ”Žene mironosice”. Subotom se održavaju časovi verske nastave i Srpskog jezika za decu i mlade. U toku 2013. godine bilo je stotrideset i tri krštenja, osamnaest venčanja i dvanaest opela. Na nedeljnim bogosluženjima prisustvuje oko 150 duša, a krsnu slavu slavi 776 porodica.

Parohijski dom

Dugogodišnjeg paroha minhenske parohije, protu Aleksu Todorovića, nasledio je jerej Slobodan Milunović. Bogoslužbeno mesto gde se služilo od 1952. do 1994. godine nije više moglo da zadovolji potrebe Srba u Minhenu koji su masovno počeli da se doseljavaju. Dolaskom novog sveštenika 1979. godine, pristupilo se pronalaženju trajnog rešenja za hram i parohijski centar. Dve godine po dolasku , jerej Milunović uspostavio je kontakte sa predstavnicima vlasti Minhena i Bavarske kao i sa prestavnicima Rimokatoličke i Evangelističke crkve. 1982. godine nagoveštena je lokacija za parohijski centar, a tri godine kasnije potpisan je ugovor o pravu na korišćenje zemljišta. Narednih deset godina ulagani su ogromni napori u prevazilaženju administrativno-finansijskih prepreka. Kada su bila obezbeđena određena novčana sredstva za gradnju hrama i parohijskog centra dobijena je građevinska dozvola od nadležnih gradskih vlasti, 22. novembra 1990. godine. Zemljište je osvetio Episkop srednjoevropski Konstantin, 27. oktobra 1991. godine, kada je počela gradnja temelja za novi Srpski duhovni centar u Minhenu. Na samom početku izvođenja radova dolazi do rata u Jugoslaviji, 1991. godine, što je veoma uticalo na projekat izgradnje. Pored svih smetnji parohijski centar je završen i osvećen, 16. oktobra 1994. godine. Osvećenje su izvršili: Mitropolit zagrebačko-ljubljanski i cele Italije Jovan, Episkop šabačko-valjevski Lavrentije, Episkop Grčke crkve za Bavarsku i predstavnik Carigradskog patrijarha, Dimitrije i nadležni Episkop srednjoevropski Konstantin.

U parohijskom centru adaptirana je jedna prostorija koja je bila u bogoslužbenoj upotrebi za vreme izvođenja radova na crkvi, sve do 1997. godine. Crkveni centar površine je 1200 metara kvadratnih u kome se nalazi velika sala za parohijane sa kuhinjom, biblioteka, nekoliko učionica za decu, svešteničke i crkvenoupravne kancelarije i stan. Ovaj impozantno-moderni objekat rad je arhitekte Stefana Braunfelsa.


Bogoslužbena mesta

Filijalna bogoslužbena mesta nalaze se na sledećim adresama:

Minhen – Harthof  Hram Presvete Bogorodice Hildegard-von-Bingen-Anger Str 1-3
D – 80937, München – Harthof

Rozenhajm  – Rosenheim Srpska Pravoslavna crkva Sretenje Gospodnje -König Str. 23
D – 83022 Rosenheim – Innenstadt


Parosi: Minhenske parohije

  • Protonamesnik Predrag Gajić, starešina hrama
  • Protoprezviter-stavrofor Đorđe Trajković
  • Protoprezviter Milorad Jovanović
  • Prezviter Ilija Romić
  • Đakon Oliver Grulović

Parosi koju su služili na području današnje parohije

  • Protojerej Sergije Selivanovski 1945 – 1949.
  • Protojerej Sergije Lipski 1950 – 1950
  • Protojerej-stavrofor Aleksa Todorović 1950 – 1979
  • Protojerej-stavrofor Slobodan Milunović 1979 – 2015
  • Protojerej Đorđe Trajković 1993 – 2000
  • Protojerej Vidoslav Vujasin  –
  • Protojerej Bogoljub Popović  –
  • Protojerej Ljubomir Zorica  –
  • Protojerej Branislav Čortanovački 2005 – 2014
  • Protojerej Marinko Rajak  –
  •  Protojerej Zoran Andrić